Türk Silahlı Kuvvetleri personel sistemine ilişkin kamuoyuna yansıyan ve henüz kanunlaşmamış taslak metinlerde, Astsubaylık mesleğinin eğitim standardını tartışmaya açabilecek ifadeler yer almaktadır. Söz konusu yaklaşım, yalnızca teknik bir mevzuat düzenlemesi olarak görülemez. Çünkü Astsubaylık mesleğinin temelinde eğitim, mesleki yeterlilik, teknik bilgi, liderlik kabiliyeti ve kurumsal sorumluluk bulunmaktadır.
Bugün Astsubaylık, Türkiye’de yükseköğretim temelli bir meslek yapısı üzerinden şekillenmektedir. Milli Savunma Üniversitesi bünyesindeki Astsubay Meslek Yüksekokullarında adaylara iki yıl süreyle ön lisans düzeyinde eğitim verilmekte; mezunlara Astsubay diplomasının yanında ön lisans diploması da kazandırılmaktadır.
Hal böyleyken, Astsubaylık eğitim seviyesini ortaöğretim düzeyine yaklaştırabilecek her türlü düzenleme, mesleğin bugünkü akademik ve profesyonel zeminini zayıflatma riski taşımaktadır. Bu risk açıkça görülmeli ve Astsubaylık mesleğinin eğitim standardı hiçbir şekilde aşağı çekilmemelidir.
Dünya Astsubay Sınıfını Yükseltirken Türkiye Geriye Gidemez
Modern orduların yönü bellidir: Daha eğitimli personel, daha güçlü liderlik, daha yüksek teknik kapasite ve daha nitelikli karar alma mekanizması. Günümüz güvenlik ortamında askerî personelden beklenen nitelikler her geçen gün artmaktadır. Teknolojik sistemler gelişmekte, harekât alanı karmaşıklaşmakta, personel yönetimi daha fazla bilgi, tecrübe ve muhakeme gerektirmektedir.
NATO’nun Astsubay/NCO profesyonel gelişimine ilişkin dokümanlarında eğitim, mesleki gelişim ve kurumsal profesyonelleşme temel başlıklar arasında gösterilmektedir. Bu yaklaşım, Astsubay sınıfının yalnızca emir-komuta zincirindeki bir uygulayıcı unsur olarak değil; eğitimli, yetkin, liderlik kabiliyeti gelişmiş ve kurumsal sorumluluk üstlenen profesyonel askerî personel olarak görüldüğünü ortaya koymaktadır.
ABD Kara Kuvvetleri’nin NCO mesleki eğitim sisteminde de liderlik, iletişim, hazırlık, eğitim yönetimi, harekât ve program yönetimi gibi alanlar öne çıkmaktadır. İngiliz Ordusu ise askerî personelin hizmet süresince kazandığı bilgi ve tecrübeyi sivil akreditasyonlar ve yükseköğretim imkânlarıyla destekleyen bir model izlemektedir.
Yani dünya orduları Astsubay muadili personelin eğitim seviyesini yükseltmeye, mesleki niteliğini artırmaya ve kurumsal sorumluluk alanını güçlendirmeye çalışırken, Türkiye’de Astsubaylık eğitim standardının aşağı çekilmesi yönünde bir yaklaşımın gündeme gelmesi çağın gerekleriyle bağdaşmamaktadır.
Açıkça ifade etmek gerekir: Dünya yukarı çıkarken Türkiye’nin Astsubaylıkta aşağıyı tartışması kabul edilebilir değildir.
Tahsil Seviyesi Diploma Meselesi Değil, Mesleki Kalite Meselesidir
Eğitim seviyesini yalnızca “diploma şartı” olarak görmek büyük bir yanılgıdır. Tahsil seviyesi, kişinin olaylara bakışını, analiz kabiliyetini, mevzuatı yorumlama gücünü, yazılı ve sözlü ifade becerisini, problem çözme kapasitesini ve kurumsal temsil yeteneğini doğrudan etkiler.
Özellikle Astsubaylık gibi teknik bilgi, liderlik, disiplin, personel yönetimi ve sahada sorumluluk gerektiren bir meslekte eğitim seviyesi hayati öneme sahiptir. Astsubay; yalnızca verilen emri yerine getiren bir personel değildir. Astsubay, birliğin işleyişinde sürekliliği sağlayan, teknik sistemlerin doğru kullanılmasında rol alan, personelin eğitim ve disiplin yapısına katkı sunan, sahadaki uygulamanın omurgasını oluşturan profesyonel askerî personeldir.
Bu nedenle Astsubaylıkta eğitim standardının düşürülmesi, sadece bireysel bir hak kaybı tartışması değildir. Bu mesele, doğrudan mesleki kalite, kurumsal kapasite ve askerî profesyonellik meselesidir.
Eğitim seviyesi yüksek bir Astsubay; mevzuatı daha sağlıklı yorumlar, teknik sistemleri daha bilinçli kullanır, personel yönetiminde daha etkili olur, kriz anlarında daha doğru muhakeme kurar, yazılı ve sözlü iletişimde kurumu daha güçlü temsil eder ve mesleki gelişime daha kolay uyum sağlar.
Dolayısıyla eğitim seviyesini aşağı çeken bir anlayış, Astsubaylık mesleğini güçlendirmez. Tam tersine mesleğin niteliğini, itibarını ve geleceğe dönük gelişim imkânlarını zayıflatır.
Astsubaylık Yükseltilmesi Gereken Bir Meslektir
Astsubay camiasının yıllardır dile getirdiği temel meselelerden biri, mesleğin görev ve sorumlulukları ile eğitim seviyesi ve özlük hakları arasında adil bir denge kurulmasıdır. Astsubaylık mesleği teknik ve idari sorumlulukları itibarıyla sürekli gelişen, nitelik gerektiren ve yüksek mesleki formasyon isteyen bir alandır.
Bu nedenle Astsubaylıkta tartışılması gereken konu, eğitim seviyesinin nasıl düşürüleceği değil; nasıl daha ileriye taşınacağı olmalıdır. Bugün dünyadaki askerî personel modelleri incelendiğinde, profesyonelleşmenin ana eksenlerinden birinin eğitim olduğu açıkça görülmektedir.
Astsubaylık mesleğinin geleceği, daha düşük eğitim standardında değil; daha güçlü akademik altyapıda, daha kapsamlı mesleki eğitimde ve daha yüksek kurumsal saygınlıkta aranmalıdır.
Bu nedenle Astsubaylık eğitim seviyesini ortaöğretim düzeyine yaklaştıracak her yaklaşım, mesleğin tarihsel gelişimiyle ve modern askerî personel yönetimi anlayışıyla çelişmektedir.
TEMAD Daha Net ve Daha Güçlü Bir Duruş Sergilemelidir
Bu süreçte Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği’ne önemli bir sorumluluk düşmektedir. TEMAD, Astsubay camiasının hak ve menfaatlerini savunmak amacıyla var olan köklü bir sivil toplum kuruluşudur. Bu nedenle Astsubaylık mesleğinin eğitim standardını doğrudan ilgilendiren böylesine kritik bir konuda güçlü, açık ve teknik temellere dayanan bir tutum ortaya koymalıdır.
TEMAD’ın yapması gereken, yalnızca genel ifadelerle tepki göstermek değil; somut verilerle hazırlanmış kapsamlı bir rapor ortaya koymaktır. Bu raporda mevcut Astsubay eğitim sistemi, Milli Savunma Üniversitesi’nin ön lisans yapısı, NATO ve müttefik ülke örnekleri, eğitim seviyesi ile mesleki yeterlilik arasındaki ilişki açıkça değerlendirilmelidir.
Ayrıca bu rapor, Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, TBMM Milli Savunma Komisyonu ve siyasi parti grupları nezdinde resmî girişimlere konu edilmelidir. Astsubaylık mesleğinin eğitim seviyesi, sosyal medya tepkilerine bırakılmayacak kadar önemli bir meseledir.
TEMAD bu konuda pasif, gecikmiş veya muğlak bir tavır sergilememelidir. Çünkü mesele, Astsubaylığın yalnızca bugünkü değil, gelecekteki mesleki konumunu da ilgilendirmektedir.
Türkiye’nin İhtiyacı Daha Düşük Eğitim Standardı Değildir
Astsubaylık, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin profesyonel yapısında kritik öneme sahip bir meslektir. Bu meslek; bilgi, disiplin, teknik yeterlilik, liderlik, tecrübe ve kurumsal sorumluluk gerektirir.
Böyle bir mesleğin eğitim seviyesinin aşağı çekilmesi, kısa vadeli bir kolaylık gibi sunulsa bile uzun vadede mesleki standarda, kurumsal kaliteye ve askerî profesyonelliğe zarar verir.
Türkiye’nin ihtiyacı, eğitim standardı düşürülmüş bir Astsubaylık modeli değildir. Türkiye’nin ihtiyacı; daha eğitimli, daha yetkin, daha donanımlı ve daha güçlü mesleki kimliğe sahip Astsubay kadrosudur.
Bu nedenle yapılması gereken açıktır: Astsubaylığın eğitim seviyesi aşağı çekilmemeli; tam tersine lisans düzeyine taşınması hedeflenmelidir.
Dünya Astsubay muadili personelin eğitim seviyesini yükseltirken, Türkiye’nin Astsubaylıkta daha düşük eğitim standardını tartışması kabul edilebilir değildir.
Astsubaylık, geriye götürülecek bir statü değildir.
Astsubaylık yükseltilmesi gereken bir meslektir.
Kaynaklar
Milli Savunma Üniversitesi – Kara Astsubay Meslek Yüksekokulu Eğitim-Öğretim:
https://www.msu.edu.tr/sayfadetay.aspx?ParentMenuId=53&SayfaId=517
Milli Savunma Üniversitesi – Mezuniyet Sonrası Olanaklar:
https://www.msu.edu.tr/sayfadetay.aspx?ParentMenuId=53&SayfaId=520
Milli Savunma Üniversitesi – Astsubay Meslek Gelişim Süreci:
https://msu.edu.tr/sayfadetay?ParentMenuId=53&SayfaId=504
NATO – NCO Professional Military Education Reference Curriculum:
https://www.nato.int/content/dam/nato/webready/documents/deep/deep-nco-miledu-curr-en.pdf
NATO – NCO Corps Professional Development Reference Guidance:
https://www.nato.int/content/dam/nato/webready/documents/deep/deep-nco-proD-curr-en.pdf
ABD Kara Kuvvetleri / NCO Worldwide – NCO Common Core Competencies for Professional Military Education:
https://www.ncoworldwide.army.mil/Portals/76/catalogs/nco-c3-v2-06-Aug-2024.pdf?ver=vz6oUWYRLZrZvu3v2L69uw%3D%3D
ABD Kara Kuvvetleri / NCO Worldwide – NCO Common Core Competencies Açıklama Sayfası:
https://www.ncoworldwide.army.mil/News/Article-Display/Article/1952992/nco-common-core-competencies-nco-c3/
British Army – Career Enhancing Qualifications:
https://www.army.mod.uk/army-careers/careers/career-enhancing-qualifications/
British Army – Publicly Funded Further Education / Higher Education Scheme:
https://www.army.mod.uk/media/2964/20160301-publicly-funded-further-education-higher-education.pdf
OECD – Fostering Students’ Creativity and Critical Thinking:
https://www.oecd.org/en/publications/fostering-students-creativity-and-critical-thinking_62212c37-en.html
World Bank – Education:
https://www.worldbank.org/ext/en/topic/education
World Bank – Skills and Workforce Development:
https://www.worldbank.org/ext/en/topic/education/skills-and-workforce-development
